* اعتیاد، اینترنت، سلامت، اعتماد، افسردگی، روان، واریانس، اينترنت

و دیگری دبیرستان(مدرسه پسرانه) بودند. بعد از انتخاب آزمودنی ها پرسشنامه های پژوهش شامل پرسشنامه افسردگی بک، اعتماد به نفس کوپر اسمیت و اعتیاد به اینترنت یانگ در اختیار آزمودنی ها قرار گرفت و سپس فرضیات پژوهش مورد بررسی قرار گرفت.

روش های آماری برای تحلیل داده ها

در این پژوهش برای تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی و استنباطی با استفاده از نرم افزار spss18 استفاده شده است. در بخش آمار توصیفی فراوانی، درصد فراوانی، فراوانی تراکمی، میانگین و انحراف معیار گزارش می شود. در بخش آمار استنباطی نیز از تحلیل واریانس چند متغیری (MANOVA)، تحلیل واریانس یک راهه و آزمون تعقیبی شفه استفاده شده است.

 

فصل چهارم:

تجزیه و تحلیل داده ها

 

 

مقدمه

در این فصل نتایج کمی در دو بخش ارائه می گردد. در بخش اول به ارائه شاخصهای توصیفی می پردازیم و در بخش دوم، یافته ها را در چهارچوب آزمون فرضیه های پژوهش مورد بررسی قرار می دهیم.

آمار توصیفی

در این بخش از تجزیه و تحلیل داده ها مهم ترین شاخصهای توصیفی داده های پژوهش ذکر شده است. به عبارتی میانگین، انحراف معیار، فراوانی، درصد فراوانی و فراوانی تراکمی آزمودنی ها در متغیرهای مورد بررسی ارائه می شود.

جدول 4-1: شاخصهای توصیفی آزمودنی های براساس اعتیاد به اینترنت(خفیف، متوسط و شدید)

شاخصهای توصیفی

متغیرها

نمره اعتیاد به اینترنت فراوانی میانگین انحراف معیار
سلامت روان نمره اعتیاد خفیف 21 20.286 5.883
نمره اعتیاد متوسط 87 42.885 5.529
نمره اعتیاد شدید 32 57.218 11.109
افسردگی نمره اعتیاد خفیف 21 13.762 6.935
نمره اعتیاد متوسط 87 31.345 4.350
نمره اعتیاد شدید 32 54.844 5.837
اعتماد به نفس نمره اعتیاد خفیف 21 39.476 2.657
نمره اعتیاد متوسط 87 22.471 3.747
نمره اعتیاد شدید 32 9.344 4.140

 

طبق جدول فوق، فراوانی، میانگین و انحراف معیار نمرات آزمودنی ها در سلامت روان، افسردگی و اعتماد به نفس براساس میزان اعتیاد به اینترنت مشخص شده است. همانطور که مشاهده می شود میانگین سلامت روان در افراد با اعتیاد به اینترنت خفیف، متوسط و شدید[54] به ترتیب 20.286، 42.885 و 57.218 می باشد. میانگین افسردگی در افراد با اعتیاد به اینترنت خفیف، متوسط و شدید به ترتیب 13.762، 31.345 و 54.844 می باشد. میانگین اعتماد به نفس در افراد با اعتیاد به اینترنت خفیف، متوسط و شدید به ترتیب 39.476، 22.471 و 9.344 می باشد.

جدول 4-2: شاخصهای توصیفی آزمودنی های براساس نوع اعتیاد به اینترنت

شاخصهای توصیفی

متغیرها

نوع اعتیاد به اینترنت فراوانی میانگین انحراف معیار
سلامت روان بازی 36 44.722 13.392
ارتباط 56 44.214 10.110
پرنوگرافی 32 46.250 11.667
اطلاعات 16 26.375 15.019
افسردگی بازی 36 40.028 15.940
ارتباط 56 33.357 11.318
پرنوگرافی 32 36.750 11.115
اطلاعات 16 17.875 9.172
اعتماد به نفس بازی 36 18.389 9.886
ارتباط 56 21.714 7.268
پرنوگرافی 32 19.969 9.110
اطلاعات 16 35.375 8.453

 

طبق جدول فوق، فراوانی، میانگین و انحراف معیار نمرات آزمودنی ها در سلامت روان، افسردگی و اعتماد به نفس براساس نوع اعتیاد به اینترنت مشخص شده است. همانطور که مشاهده می شود میانگین سلامت روان در افراد با اعتیاد به اینترنت از نوع بازی ، ارتباطی، پرنوگرافی و اطلاعات به ترتیب 44.722، 44.214، 46.250 و 26.375 می باشد. میانگین افسردگی در افراد با اعتیاد به اینترنت از نوع بازی ، ارتباطی، پرنوگرافی و اطلاعات به ترتیب 40.028، 33.357، 36.750 و 17.875 می باشد. میانگین اعتماد به نفس در افراد با اعتیاد به اینترنت از نوع بازی ، ارتباطی، پرنوگرافی و اطلاعات به ترتیب 18.389، 21.714، 19.969 و 35.375 می باشد.

جدول4-3: شاخصهای توصیفی آزمودنی ها در متغیرهای جنسیت، اعتیاد و نوع اعتیاد به اینترنت

شاخصهای توصیفی

متغیرها

گروه ها

 

فراوانی درصد فراوانی فراوانی تراکمی
جنسیت مرد 75 53.2 53.6
زن 65 46.1 100
میزان اعتیاد خفیف 21 14.9 15
متوسط 87 61.7 62.1
شدید 32 22.7 22.9
نوع اعتیاد بازی 36 25.7 25.7
ارتباط 56 40 65.7
پرنوگرافی 32 22.9 88.6
اطلاعات 16 11.4 100

 

طبق جدول فوق فراوانی، درصد فراوانی و فراوانی تراکمی آزمودنی ها در متغیرهای جنسیت، اعتیاد و نوع اعتیاد به اینترنت مشخص شده است. همانطور که مشاهده می شود در متغیر جنسیت بیشترین درصد فراوانی(53.2 درصد) آزمودنی ها مربوط به مردان می باشد. در متغیر میزان اعتیاد بیشترین درصد فراوانی(61.7 درصد) آزمودنی ها مربوط به میزان اعتیاد متوسط می باشد. در متغیر نوع اعتیاد بیشترین درصد فراوانی(40 درصد) آزمودنی ها مربوط به نوع ارتباطی اعتیاد می باشد.

آمار استنباطی

در این بخش یافته های پژوهش براساس فرضیه های پژوهش مورد بررسی قرار می گیرند.

بررسی فرضیه های پژوهش

جدول 4-4: نتایج تحلیل واریانس چندمتغیری متغیرهای سلامت روان، افسردگی و اعتماد به نفس براساس اعتیاد به اینترنت

متغیر مستقل نام آزمون مقدار df فرضیه df خطا F سطح معنی داری
میزان اعتیاد به اینترنت آزمون اثر پیلایی 1.113 6 272 56.844 0.000
آزمون لامبدای ویلکز 0.051 6 270 154.408 0.000
آزمون اثر هتلینگ 15.424 6 268 344.478 0.000
آزمون بزرگترین ریشه روی 15.213 3 136 689.667 0.000

همانطور که در جدول فوق، مشاهده می شود در متغیر میزان اعتیاد به اینترنت، سطوح معنی داری همه آزمون ها، بیانگر آن است که بین آزمودنی های دارای اعتیاد به اینترنت خفیف، متوسط و شدید حداقل در یکی از متغیرهای وابسته (سلامت روان، افسردگی و اعتماد به نفس) تفاوت معنی داری وجود دارد. در نتیجه قابلیت استفاده از تحلیل چند متغیری (مانوا) مجاز می باشد. برای پی بردن به تفاوت، نتایج حاصل از تحلیل واریانس یک متغیری در متن تحلیل، در جدول شماره 4-5، ارائه شده است. به عبارتی در این جدول در مورد هر یک از متغیرهای وابسته یک تحلیل واریانس انجام گرفت تا معلوم شود که آیا این روند درمورد هر یک از سه متغیر وابسته یکسان است یا نه.

جدول 4-5: نتایج تحلیل واریانس یک متغیری در متن مانوا از لحاط نمرات سلامت روان، افسردگی و اعتماد به نفس براساس اعتیاد به اینترنت

منبع متغیر وابسته SS df MS F sig
اعتیاد به اینترنت سلامت روان 17298.081 2 8649.04 165.802 0.000
افسردگی 23116.452 2 11558.226 434.343 0.000
اعتماد به نفس 11558.801 2 5779.40 421.128 0.000

 

جدول4-6: جدول مقایسه میانگین نمرات سلامت روان، افسردگی و اعتماد به نفس براساس اعتیاد به اینترنت با استفاده از آزمون تعقیبی شفه

اعتیاد به اینترنت سلامت روان افسردگی اعتماد به نفس
کم 20.286c 13.762c 9.344c
متوسط 42.885b 31.345b 22.471b
زیاد 57.219a 54.544a 39.476a

 

 

فرضیه اول: بین سلامت روان دانش آموزان شهرستان صحنه براساس سطوح مختلف اعتیاد به اینترنت(خفیف، متوسط، شدید) تفاوت وجود دارد.

طبق جدول 4-5، تحلیل واریانس یک متغیری نشان داد که بین میانگین سلامت روان دانش آموزان با سطوح مختلف اعتیاد به اینترنت(خفیف، متوسط، شدید) تفاوت معنی داری وجود دارد(F=165/802 , P=0/000 ). به علاوه با توجه به جدول 4-6، و آزمون شفه بین سلامت روان افراد با اعتیاد به اینترنت کم، متوسط و زیاد تفاوت معناداری وجود دارد. هر چقدر که میزان اعتیاد به اینترنت افزایش می یابد سلامت روان کاهش می یابد(لازم به ذکر است که در پرسشنامه سلامت روان GHQ-28 نمره بیشتر به معنی سلامت روان پایین تر می باشد). بنابراین می توان نتیجه گرفت که فرض صفر در فرضیه اول رد می شود و فرض تحقیق با 99 درصد اطمینان پذیرفته می شود. به عبارتی بین سلامت روان دانش آموزان شهرستان صحنه براساس سطوح مختلف اعتیاد به اینترنت(خفیف، متوسط، شدید) تفاوت معنی داری وجود دارد.

فرضیه دوم: بین افسردگی دانش آموزان شهرستان صحنه براساس سطوح مختلف اعتیاد به اینترنت(خفیف، متوسط، شدید) تفاوت وجود دارد.

طبق جدول 4-5، تحلیل واریانس یک متغیری نشان داد که بین میانگین افسردگی دانش آموزان با سطوح مختلف اعتیاد به اینترنت(خفیف، متوسط، شدید) تفاوت معنی داری وجود دارد(F=434/343 , P=0/000 ). به علاوه با توجه به جدول 4-6، و آزمون شفه بین افسردگی افراد با اعتیاد به اینترنت کم، متوسط و زیاد تفاوت معناداری وجود دارد. هر چقدر که میزان اعتیاد به اینترنت افزایش می یابد افسردگی افزایش می یابد. بنابراین می توان نتیجه گرفت که فرض صفر در فرضیه دوم رد می شود و فرض تحقیق با 99 درصد اطمینان پذیرفته می شود. به عبارتی بین افسردگی دانش آموزان شهرستان صحنه براساس سطوح مختلف اعتیاد به اینترنت(خفیف، متوسط، شدید) تفاوت معنی داری وجود دارد.

فرضیه سوم: بین اعتماد به نفس دانش آموزان شهرستان صحنه براساس سطوح مختلف اعتیاد به اینترنت(خفیف، متوسط، شدید) تفاوت وجود دارد.

طبق جدول 4-5، تحلیل واریانس یک متغیری نشان داد که بین میانگین اعتماد به نفس دانش آموزان با سطوح مختلف اعتیاد به اینترنت(خفیف، متوسط، شدید) تفاوت معنی داری وجود دارد(F=421/128 , P=0/000 ). به علاوه با توجه به جدول 4-6، و آزمون شفه بین اعتماد به نفس افراد با اعتیاد به اینترنت کم، متوسط و زیاد تفاوت معناداری وجود دارد. هر چقدر که میزان اعتیاد به اینترنت افزایش می یابد اعتماد به نفس کاهش می یابد(لازم به ذکر است که در پرسشنامه اعتماد به نفس کوپر اسمیت نمره بیشتر به معنی اعتماد به نفس کمتر می باشد). بنابراین می توان نتیجه گرفت که فرض صفر در فرضیه سوم رد می شود و فرض تحقیق با 99 درصد اطمینان پذیرفته می شود. به عبارتی بین اعتماد به نفس دانش آموزان شهرستان صحنه براساس سطوح مختلف اعتیاد به اینترنت(خفیف، متوسط، شدید) تفاوت معنی داری وجود دارد.

 

 

یافته های جانبی

جدول 4-7: نتایج تحلیل واریانس چندمتغیری متغیرهای سلامت روان، افسردگی و اعتماد به نفس براساس انواع اعتیاد به اینترنت

متغیر مستقل نام آزمون مقدار df فرضیه df خطا F سطح معنی داری
انواع اعتیاد به اینترنت آزمون اثر پیلایی 0.335 9 408 5.691 0.000
آزمون لامبدای ویلکز 0.684 9 326.271 6.120 0.000
آزمون اثر هتلینگ 0.434 9 398 6.405 0.000
آزمون بزرگترین ریشه روی 0.359 9 136 16.273 0.000

همانطور که در جدول فوق، مشاهده می شود در متغیر انواع اعتیاد به اینترنت، سطوح معنی داری همه آزمون ها، بیانگر آن است که بین آزمودنی های دارای انواع اعتیاد به اینترنت(اعتیاد به بازی­های اینترنتی، اعتیاد به ارتباط‌های اینترنتی، اعتیاد به استفاده­ های پورنوگرافی و اعتیاد جمع‌آوری اطلاعات) حداقل در یکی از متغیرهای وابسته (سلامت روان، افسردگی و اعتماد به نفس) تفاوت معنی داری وجود دارد. در نتیجه قابلیت استفاده از تحلیل چند متغیری (مانوا) مجاز می باشد. برای پی بردن به تفاوت، نتایج حاصل از تحلیل واریانس یک متغیری در متن تحلیل، در جدول شماره 4-8، ارائه شده است. به عبارتی در این جدول در مورد هر یک از متغیرهای وابسته یک تحلیل واریانس انجام گرفت تا معلوم شود که آیا این روند درمورد هر یک از سه متغیر وابسته یکسان است یا نه.

 

 

 

جدول 4-8: نتایج تحلیل واریانس یک متغیری در متن مانوا از لحاط نمرات سلامت روان، افسردگی و اعتماد به نفس براساس انواع اعتیاد به اینترنت

منبع متغیر وابسته SS df MS F sig
انواع اعتیاد به اینترنت سلامت روان 4942.285 3 1647.428 11.488 0.000
افسردگی 5732.556 3 1910.852 12.358 0.000
اعتماد به نفس 3468.233 3 1156.078 15.769 0.000

 

جدول4-9: جدول مقایسه میانگین نمرات سلامت روان، افسردگی و اعتماد به نفس براساس انواع اعتیاد به اینترنت با استفاده از آزمون تعقیبی شفه

متغیرهای وابسته

انواع اعتیاد به اینترنت

سلامت روان افسردگی اعتماد به نفس
بازی 44.722a 40.028a 18.389b
ارتباط 44.214a 33.357a 21.714b
پرنوگرافی 46.250a 36.75a 19.969b
اطلاعات 26.375b 17.875b 35.375a

 

 

 

طبق جدول 4-8، تحلیل واریانس یک متغیری نشان داد که بین میانگین سلامت روان دانش آموزان با انواع مختلف اعتیاد به اینترنت(اعتیاد به بازی­های اینترنتی، اعتیاد به ارتباط‌های اینترنتی، اعتیاد به استفاده­ های پورنوگرافی و اعتیاد جمع‌آوری اطلاعات) تفاوت معنی داری وجود دارد(F=11/488 , P=0/000 ). به علاوه با توجه به جدول 4-9، و آزمون شفه بین سلامت روان افراد با اعتیاد به اینترنت اطلاعات با بقیه انواع اعتیاد به اینترنت تفاوت معنی داری وجود دارد. بین اعتیاد به اینترنت از نوع بازی، ارتباط و پرنوگرافی از جهت سلامت روان تفاوت معنی داری وجود ندارد. همانطور که مشاهده می شود سلامت روان افراد با اعتیاد اینترنت اطلاعاتی بیشتر از انواع دیگر است.

طبق جدول 4-8، تحلیل واریانس یک متغیری نشان داد که بین میانگین افسردگی دانش آموزان با انواع مختلف اعتیاد به اینترنت تفاوت معنی داری وجود دارد(F=12/358 , P=0/000 ). به علاوه با توجه به جدول 4-9، و آزمون شفه بین افسردگی افراد با اعتیاد به اینترنت اطلاعات با بقیه انواع اعتیاد به اینترنت تفاوت معنی داری وجود دارد. بین اعتیاد به اینترنت از نوع بازی، ارتباط و پرنوگرافی از جهت افسردگی تفاوت معنی داری وجود ندارد. همانطور که مشاهده می شود افسردگی افراد با اعتیاد اینترنت اطلاعاتی کمتر از انواع دیگر است.

طبق جدول 4-8، تحلیل واریانس یک متغیری نشان داد که بین میانگین اعتماد به نفس دانش آموزان با انواع مختلف اعتیاد به اینترنت تفاوت معنی داری وجود دارد(F=15/769 , P=0/000 ). به علاوه با توجه به جدول 4-9، و آزمون شفه بین اعتماد به نفس افراد با اعتیاد به اینترنت اطلاعات با بقیه انواع اعتیاد به اینترنت تفاوت معنی داری وجود دارد. بین اعتیاد به اینترنت از نوع بازی، ارتباط و پرنوگرافی از جهت اعتماد به نفس تفاوت معنی داری وجود ندارد. همانطور که مشاهده می شود اعتماد به نفس افراد با اعتیاد اینترنت اطلاعاتی بالاتر از انواع دیگر است.

 

فصل پنجم:

بحث و نتیجه گیری

 

 

یافته های پژوهش

فرضیه اول: بین سلامت روان و اعتیاد به اینترنت رابطه وجود دارد.

طبق جدول 4-5، فرض صفر در فرضیه اول رد می شود(P<0.01). به عبارتی بین سلامت روان دانش آموزان شهرستان صحنه براساس سطوح مختلف اعتیاد به اینترنت(خفیف، متوسط، شدید) تفاوت معنی داری وجود دارد. لذا با پژوهش های پیشین یعنی کاس و همکاران (2013)، میرزائیان و همکاران(1390)، علوی و همکاران (1389)، خانجانی و اکبری(1390)، لي و شانگ (2006)، کاپلان (2002) و آندرسون (2001) همسو می باشد.

برای تبیین نتایج این فرضیه می توان گفت با توجه به اينكه سلامت روان ويژگي و خصوصيتي است كه چگونگي عملكرد و تفكر ما را در مواجهه با موقعيت هاي زندگي نشان مي دهد و كسي كه از سلامت روان برخوردار است رفتاري موزون و جامعه پسند از خود منعكس مي كند و قدرت سازگاري بالايي در مواجهه با مشكلات و استرس هاي اجتماعي دارد تا با ارضاي صحيح نيازهاي خود به اهدافش برسد. و از آنجا كه افراد داراي اعتياد به اينترنت با تغيير در سبك زندگي خود به منظور گذراندن وقت بيشتر با اينترنت، باعث كاهش فعاليت هاي فيزيكي و اجتماعي و شغلي، بي توجهي به سلامت شخصي، كاهش در ميزان خواب يا تغيير در الگوي خواب و بيداري و عدم تغذيه مناسب گرديده كه اين امور چرخه فيزيولوژيك بدن را دچار اختلال نموده و موجب تغييراتي در جسم و روان فرد مي شود كه بر خلق و خو و تمامي روند زندگي و ويژگي هاي شخصيتي وي و همچنين بروز رفتارهاي نابجا و نسنجيده(عدم كنترل تكانه ها و خشم ، بي حوصلگي به علت بي خوابي و خستگي ناشي از گذراندن وقت زياددر اينترنت ) وكاهش ميل به بر قراري روابط رودر رو وافزايش احساس تنهايي در فرد، تاثير گذار است. همچنين تغيیر شخصيت در دنياي مجازي نيز در صورت اغراق آميز بودن، مخاطرات رواني مثل روياپردازي و دوري از دنياي واقعي را به دنبال خواهد داشت كه تمام اين تغييرات روز به روز سلامت روح و روان فرد را كاهش خواهد داد. پس بديهي است كه افراد داراي اعتياد به اينترنت از سلامت روان پاييني برخوردارند(حیدری سورشجانی، 1391). ین و همکارانش(2007)، معتقد است اعتياد به اينترنت، فرد معتاد را از خانواده و اطرافيانش منزوي مي سازد. اعتيادهاي رفتاري، همچون اعتياد به شبكه هاي اينترنت مي تواند موجب تخریب سلامت، روابط، احساسات و نهايتا روح و روان فرد گردند(ین و همکاران، 2007).

فرضیه دوم: بین افسردگی و اعتیاد به اینترنت رابطه وجود دارد.

طبق جدول 4-5، فرض صفر در فرضیه دوم رد می شود(P<0.01). به عبارتی بین افسردگی دانش آموزان شهرستان صحنه براساس سطوح مختلف اعتیاد به اینترنت(خفیف، متوسط، شدید) تفاوت معنی داری وجود دارد. لذا با پژوهش های جعفری و فاتحی زاده (1391)، ارسال و همکاران(2013)، لی و همکاران (2014)، ین و همکاران (2007) و نیز مسعودنیا(1391) همسو است. نتیجه این فرضیه با پژوهش دستجردی و صیادی(1391) ناهسو است.

برای تبیین این یافته می توان گفت استفاده بيش از حد از اينترنت، انسان ها را از جامعه و ارتباطات اجتماعي واقعي دور ساخته و با حذف تعاملات واقعي اجتماعي و تسلط بر زندگي افراد مي تواند با احساس تنهايي و در نهايت افسردگي در ارتباط باشد. زيرا كاربران اغلب با انتصاب روابط برخطي كه ساختگي و ضعيف است و جايگزيني و ترجيح آن بر تعاملات عيني زندگي، به روابط واقعي زندگي كمتر بها مي دهند و همين موضوع، مي تواند با بروز افسردگي در ارتباط باشد. با افزايش افسردگي و تنهايي، معتادان اينترنتي باز هم بيشتر و هربار براي مدت طولاني تري به اينترنت وصل مي شوند. اين همان چرخهاي است كه در الكلي ها هم ديده مي شود؛ يعني نوشيدن براي فرار از مشكلات، سپس احساس بدتر شدن و سرانجام بيشتر نوشيدن براي رهايي از احساسات ناخوشايند. نتيجه اي كه در اين بحث بدست مي آيد، اثبات اصل همايندي اعتياد به اينترنت با اختلالات ديگر است. يعني اعتياد به اينترنت غالباً با يكي ديگر از اختلالات روحي و رواني در افراد همراه است(یانگ، 1998، به نقل از بیدی و همکاران، 1391). اعتیاد به اینترنت می تواند منجر به افسردگی افراد شود. افسردگي اختلالي روانشناختي است كه باعث ايجاد تغييرات زيادي در خلق و خو، ديدگاه، كمال طلبي، توانايي تفكر ، ميزان فعاليت و فرايندهاي بدني نظير خواب، انرژي و اشتهاي افراد مي شود(میرزاییان و همکاران، 1390). اعتیاد اینترنت چرخه ای دارد. این چرخه روز به روز بیشتر رشد می کند. اینترنت در وهله اول یک راه برای خوددرمانی معتاد به نظر می رسد که به طور موقت فرد معتاد از مشکلات زندگی اش فرار می کند. اما با گذشت زمان این مکانیسم مقابله با مشکلات بی فایده و به طور بالقوه مضر می شود. به عنوان مثال این عقیده که با وجود رفتارهای اعتیاد به اینترنت مخفی می مانم خود مشکلات بیشتری را بوجود می آورد. در حالی که هر کسی به دلیلی به اینترنت معتاد می شود الگوهای کلی ای بوجود می آید که نشان می دهد چرا افراد معتاد از اینترنت جدا نمی شوند و یا چرا برای فرار یا کنار آمدن با مشکلات از آن استفاده می کنند. مانند انواع دیگر اعتیاد مثل سیگار کشیدن و اعتیاد به یک نوشیدنی الکلی، افراد معتاد به سکس اینترنتی احساساتی مثل استرس، افسردگی، تنهایی، اضطراب و فرسودگی شغلی باعث می شود یک فرد برای برطرف کردن موقت این احساسات آنلاین شود. معتادان به سکس اینترنتی هنگامی که آنلاین و آفلاین هستند احساسات متفاوتی دارند. آنان وقتی آفلاین هستند احساس ناامیدی، نگرانی، عصبانیت، اضطراب و افسردگی دارند. هنگامی هم که آنلاین هستند هیجان زده، مهارنشدنی، احساس جذابیت، پشتیبانی و مطلوب بودن می کنند. این احساسات خود منجر به تقویت این رفتارها می شود(یانگ[55]، 2001).

 

فرضیه سوم: بین اعتماد به نفس و اعتیاد به اینترنت رابطه وجود دارد.

طبق جدول 4-5، فرض صفر در فرضیه سوم رد می شود(P<0.01). به عبارتی بین اعتماد به نفس دانش آموزان شهرستان صحنه براساس سطوح مختلف اعتیاد به اینترنت(خفیف، متوسط، شدید) تفاوت معنی داری وجود دارد. لذا با پژوهش های بیدی و همکاران(1391) و قاسم زاده و همکاران (1384)، یانگ و تانگ (2007) و آرمسترانگ و همکاران (2000) همسو می باشد.

برای تبیین این یافته می توان گفت؛ به نظر برخي پژوهشگران، افرادي كه عزت نفس پايين و مهارتهاي اجتماعي كمي دارند، بيشتر از همه احتمال دارد كه وسوسه شوند تا در فضاي مجازي، كنترل را به دست بگيرند و احساس هويت و جايگاهي را كه در زندگي واقعي ندارند به دست آورند. با اين همه نوع رابطه بين عزت نفس و اعتياد به اينترنت معلوم نيست و نمي توان گفت كه عزت نفس پايين از اعتياد به اينترنت حاصل مي شود يا اين كه كساني كه عزت نفس پايين دارند به سراغ اينترنت رفته و به آن معتاد مي شوند. رابطه عزت نفس پايين با اعتياد به اينترنت در تحقيقات متعددي، تأييد شده است. (جانسون، 2011). گریفیث (2000)، بيان مي كند كه استفاده كاربران از اينترنت، بشدت با ادراكشان بعنوان يك سبك مقابله و روشي براي جبران برخي كمبودها مانند عزت نفس پايين، مرتبط است. به گفته وي اين موقعيت به آنها اجازه مي دهد تا احساس بهتري داشته باشند زيرا جايگزيني است براي اينكه آنها شخصيت و موقعيت اجتماعي متفاوتي بدست آورند. به عبارت ديگر آنها در اين راه خودشان را بشدت ارضا مي كنند. همانطور كه ديده ميشود هنگامي كه افراد خودشان را بصورت منفي ارزيابي مي كنند، ممكن است چنين درك كنند كه اينترنت روشي براي جبران كمبودها است و همچنين افزايش استفاده از اينترنت ممكن است به يك رابطه وابسته تبديل شود. رابطه بین اعتیاد به اینترنت و عزت نفس می تواند تعاملی باشد. عزت نفس يكي از عوامل مهم رفتار و فعاليتهاي افراد است. برخي از اين فعاليتها به رشد فرد كمك كرده و برخي براي آن مضر هستند. اعتياد به اينترنت يكي از عواملي است كه با احساس كاهش كنترل خود، ممكن است به كاهش بيشتر عزت نفس منجر شود(پادوا و كانينگهام، 2010).

محدودیت های پژوهش

جامعه هدف این پژوهش شهرستان صحنه است بنابراین قابل تعمیم به سایر جوامع نیست.

این پژوهش بر روی دانش آموزان انجام گردیده است، بنابراین نمی توان نتایج آن را به سایر مقاطع تحصیلی تعمیم داد.

پژوهش حاضر از نوع توصیفی است بنابراین در تفسیر و تبیین نمی توان برداشت علی-معلولی نمود.

پیشنهادات

پیشنهادات پژوهشی

پیشنهاد می شود تاثیر اعتیاد به اینترنت بر افسردگی و اعتماد به نفس و سلامت روان کودکان، دانشجویان و افراد میانسال نیز مورد بررسی قرار گیرد. تا بتوان نتایج پژوهش را به افراد با سنین مختلف تعمیم داد.

پیشنهاد می شود تاثیر اعتیاد به اینترنت بر افسردگی و اعتماد به نفس و سلامت دانش آموزان سایر شهرها نیز مورد بررسی قرار گیرد.

در این پژوهش تاثیر اعتیاد به اینترنت بر افسردگی و اعتماد به نفس و سلامت در دانش آموزان دختر و پسر مورد بررسی قرار گرفته است. پیشنهاد می شود در پژوهش های آتی روابط بین این متغیرها در بین دختران و پسران به صورت جدا مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گیرد و نقش جنسیت در رابطه بین متغیرهای مورد بررسی کنترل شود.

پیشنهاد می شود در پژوهش های آتی تاثیر روش های مختلف درمانی بر کاهش اعتیاد به اینترنت در دانش آموزان مورد بررسی قرار گیرد.

پیشنهادات کاربردی

با توجه به اینکه سلامت روان دانش آموزان دارای سطوح بیشتر اعتیاد به اینترنت کمتر می باشد، این دانش آموزان باید آموزش ها و درمان های لازم را برای ترک اعتیاد به اینترنت ببینند.

با توجه به اینکه افسردگی دانش آموزان دارای سطوح بیشتر اعتیاد به اینترنت بیشتر می باشد، این دانش آموزان باید آموزش ها و درمان های لازم را برای ترک اعتیاد به اینترنت ببینند.

با توجه به اینکه اعتماد به نفس دانش آموزان دارای سطوح بیشتر اعتیاد به اینترنت کمتر می باشد، این دانش آموزان باید آموزش ها و درمان های لازم را برای ترک اعتیاد به اینترنت ببینند.

به منظور پیشگیری از اختلالات مربوط به سلامت روان، افسردگی و اعتماد به نفس مراکز آموزشی،

دانشگاهی، خانواده ها و رسانه ها باید در این زمینه برنامه ریزی های کلان و استراتژیکی را تدوین و اجرا

نمایند و فرهنگ استفاده صحیح از کامپیوتر، اینترنت، گوشی های موبایل، شبکه های اجتماعی و امکانات

موجود در آن، جایگزین شیوه های غلط گردد.

به منظور جلوگیری از مشکلاتی که در اثر اعتیاد به اینترنت بوجود می آیند پیشنهاد می شود دوره های

آموزشی لازم به دانش آموزان و والدین برای استفاده از اینترنت در زمان های خاص و برنامه ریزی شده

تدارك داده شود به گونه ای که در انواع فعالیت های دیگر از جمله زمان ورزش، مطالعه و استراحت آنان

تداخل پیش نیاید. آنلاین بودن باید هدفمند گردد، زمان در اینترنت ماندن محدود و با آلارمی پایان یافتن

آن مشخص گردد.

پیشنهاد می شود از بازی ها و برنامه هایی که آنلاین بودن دائم را تشویق می کنند، استفاده نشود. بدین

گونه که با سخنرانی ها و کارگاه های مناسب آسیب هایی که در اثر آنلاین بودن بیش از حد به افراد وارد

می شوند مورد بحث و بررسی قرار گیرند. برخی بازی های آنلاین به گونه ای طراحی شده اند که گذشتن

از ساعات خواب و مطالعه را مورد تشویق قرار می دهند.

خلاصه پژوهش

این پژوهش با هدف بررسي تاثیر اعتیاد به اینترنت بر افسردگی و اعتماد به نفس و سلامت روان دانش آموزان شهرستان صحنه صورت گرفته است. فرضیه های پژوهش عبارتست از؛ بین سلامت روان و اعتیاد به اینترنت رابطه وجود دارد. بین افسردگی و اعتیاد به اینترنت رابطه وجود دارد. بین اعتماد به نفس و اعتیاد به اینترنت رابطه وجود دارد. روش این پژوهش توصیفی و از نوع علی مقایسه ای (پس رویدادی) می باشد. برای ارزیابی متغیرها از پرسشنامه های افسردگی بک، اعتماد به نفس کوپر اسمیت، سلامت روان، اعتیاد به اینترنت یانگ و انواع اعتیاد به اینترنت محقق ساخته استفاده شده است. جامعه آماری کلیه دانش آموزان شهرستان صحنه (1200 دانش آموز) می باشند. برای انتخاب نمونه از کلیه دانش آموزان شهرستان صحنه از روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای استفاده شد به این صورت که ابتدا از بین مدارس این شهرستان 2 مدرسه (یک دبیرستان پسرانه و یک مدرسه دبیرستان دخترانه) انتخاب و سپس تعداد 3 کلاس انتخاب می شود و در نهایت تعداد 140 نفر(70 دانش آموز دختر و 70 دانش آموز پسر) به عنوان نمونه و به صورت تصادفی انتخاب شدند. برای انتخاب حجم نمونه از جدول کرسجی مورگان استفاده شده است. بدین صورت که با توجه به تعداد جامعه (1200 دانش آموز) تعداد نمونه مورد نیاز مشخص و انتخاب شدند. برای تجزیه و تحلیل داده ها در بخش آمار توصیفی فراوانی، درصد فراوانی، فراوانی تراکمی، نمودار ستونی، میانگین و انحراف معیار گزارش شد. در بخش آمار استنباطی نیز از تحلیل واریانس چند متغیری (MANOVA)، تحلیل واریانس یک راهه و آزمون تعقیبی شفه استفاده شد. نتایج پژوهش نشان دادند که بین سلامت روان و اعتیاد به اینترنت رابطه وجود دارد. بین افسردگی و اعتیاد به اینترنت رابطه وجود دارد. بین اعتماد به نفس و اعتیاد به اینترنت رابطه وجود دارد.

 

 

 

منابع و مآخذ

 

 

 

منابع فارسی

اتیکسون، ریتا ال. و همکاران،(1387)، زمینه روانشناسی هیلگارد، ترجمه محمد نقی براهنی و دیگران، تهران: رشد.

اسلامی نسب، علی،(1373)، روان شناسی اعتماد به نفس مبتنی بر مکاتب اسلامی و غربی، تهران: مهرداد.

اسلامی، سید حسن،(1383)، اعتماد به نفس، تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.

اسلوين، جيمز(1389 )، اينترنت و جامعه، ترجمه عباس گليگوري، تهران:كتابدار.

افضل نیا، محمد رضا، (1385). بهداشت روانی خانواده. تهران: نسل نو اندیش.

اميدوار، احمدعلي و صارمي، علي اكبر (1390)، اعتياد به اينترنت: توصيف، سبب شناسي، پيشگيري، درمان و مقياس هاي سنجش اختلال اعتياد به اينترنت، مركز مشاوره و خدمات روان شناختي پرديس، مشهد: تمرين.

بیدی، فاطمه، نامداری پژمان، مهدی، امانی، احمد، قنبری، سیروس و کارشکی، حسین،(1391)، تحلیل ساختاری ارتباط بین اعتیاد به اینترنت با افسردگی،

Previous Entries * اینترنت، اعتیاد، اينترنت، اجتماعی، عزت، سلامت، اعتياد، روانی Next Entries لیست کلمات منتهی به الف